Artikelen biografie

De Japanse concerten


cover programmaboekje_2011In the Shigaraki Mountains, east of Kyoto, in a place named Misono, the headquarters of the spiritual organisation Sjinji Shumeikai are located. The carillon tower “The Joy of Angels” was designed by the famous architect I. M. Pei and build in 1990. It houses a carillon of 50 bells, cast by Royal Eijsbouts (NL). Each year two major concert series are organised. Between 1991 and 2011 Jacques Maassen was 6 times the guest carillonneur. During five time he combined his carillon playing with the music of an American jazz band. Several CD’s of these concerts were released.

Interessant is de achtergrond van deze Japanse concerten. Sinds 1977 bestaat er een band tussen het (inmiddels befaamde) jazzfestival Breda en de Bredase beiaard; op verschillende manieren en in diverse combinaties wordt er samengewerkt. Dat is geleidelijk aan ook in het buitenland bekend geworden, tot in Japan. Hoe kwam dat? De beiaard te Misono (torenontwerp: I. M. Pei) behoort tot het complex van de Sjinji Shumeikai. Deze organisatie legt zich ook toe op het verzamelen van kunstwerken en had daartoe de hulp ingeroepen van de nederlandse adviseur Pieter Meyers, verbonden aan het Los Angeles County Museum men en in zijn vrije tijd jazzklarinettist. Tijdens één van de bezoeken van een Japanse delegatie aan Los Angeles kwam ook het onderwerp beiaard&jazz aan de orde, en werd Meyers gevraagd of hij dit ooit had gehoord. "Jazeker" zei hij, "in Breda, want daar heb ik wel eens op een festival gespeeld". "Kunt U dan eens nagaan wie de beiaardier is?" Zo gezegd, zo gedaan. Toen Meyers de naam van de beiaardier had achterhaald en deze aan de Shinji Shumeikai doorgaf, kreeg hij als antwoord: "Jacques Maassen? Maar die kennen we wel".


In 1991 had Jacques Maassen namelijk (als eerste Nederlander) al concerten op de nieuwe Eijsbouts beiaard te Misono gegeven. Deze solo-concerten zouden in de volgende vier jaren worden gevolgd door vier series concerten met jazz bands uit de USA. De eerste drie leidden tot CD's:

  • 1993: Carillon-Jazz Concert Live at Shiga No Misono
  • 1994: Creole Belles and Other Dixieland Delights
  • 1995: Konnichiwa! Japan

De CD's waren niet commercieel bedoeld. Zij waren meer een aandenken voor de meer dan vijfduizend luisteraars bij elk concert. Een kleine hoeveelheid is nog te verkrijgen via de stichting Beiaard Centrum Nederland te Amersfoort.

Tekst JM_programmaboekje 

In 2011 maakte Jacques Maassen zijn zesde trip naar Misono. Ook deze keer werd samengespeeld met een amerikaans gezelschap, onder leiding van Pieter Meyers. Het repertoire werd overigens sterk beïnvloed door de herdenking van de tsunami die in april Japan had getroffen. 

www.shumei.org


 

NL Beiaardschool

bord_nl_beiaardschool

De Nederlandse Beiaardschool is opgericht in 1953 in Amersfoort. Sinds de oprichting in 1953, hebben meer dan 250 studenten hier gestudeerd; bijna de helft daarvan uit het buitenland. Ze zijn verantwoordelijk voor het overgrote deel van de 182 carillons in Nederland, en bekleden functies in vele andere delen van de wereld. Het is de enige plaats in Nederland waar het vak Beiaard wordt gegeven tot op het hoogste niveau, dat van Master of Music.

Alle aspecten van het onderwijs aan de Nederlandse Beiaardschool Amersfoort zijn internationaal geörienteerd. De Nederlandse Beiaardschool (NBS) maakt sinds 1985 deel uit van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) en valt onder de faculteit muziek (in de wandelgangen samengevat als het Utrechts Conservatorium).


 

Aanstelling 1975

Fotograaf Johan van Gurp maakte in de periode 1975 tot 2009 een aantal keren foto’s van de beiaardier, meestal in de toren. Enkele daarvan werden voor BN/DeStem geplaatst, en soms hergebruikt. De gehele collectie Van Gurp (meer dan 100.000 foto’s) is in het stadsarchief te vinden.


 

Jac. A. Maassen

J. van der Marck, "De Bredasche beiaardconcerten", in: Breda als industrie-, winkel-, woon-& vacantiestad (1932)
K. Fens sr., Ik herinner mij Jacq. Maassen sr.
, in: Engelbrecht van Nassau,
1987-4, pp. 222-224

Uit: beiaardboek Breda 1996, beiaardcomposities van Jac. A. Maassen (uitgave van Ned. Beiaardschool Amersfoort/BCN).

Jac. A. Maassen studeerde aan de R.K. Kerkmuziekschool te Aken, was gedurende enkele jaren hulporganist aan de Dom van Keulen en verhuisde in 1914 naar Breda, alwaar hij uit een 30-tal sollicitanten was gekozen tot organist van de Martinuskerk te Princenhage. Vanaf 1923 vinden wij hem aan het orgel van de Josephkerk; in hetzelfde jaar wordt hij ook benoemd tot stadsbeiaardier. In beide functies volgt hij Petrus Oomen op.
Door hem opgezette acties leiden in 1929 tot de ingebruikname van de nieuwe, 40 klokken tellende Engelse beiaard van Gillett & Johnston. Deze beiaard vervangt de Witlockxbeiaard van 1723/24. Vele persberichten getuigen van zijn persoonlijke inzet, zijn connecties met de overheid én de toenmalige beiaardgroten: o.a. Jef Denyn uit Mechelen en Dr. Casparie uit Den Bosch (voorzitter van de Ned. Klokkenspel-Vereniging). Hij zal deze nieuwe beiaard blijven bespelen tot de klokkenvordering in 1943.

Jac.A.Maassen

Jac. A. Maassen is organist, pianist, pedagoog en koordirigent. Met de koren Zanglust, de Verenigde Zangers en Aurora (Oosterhout) worden verschillende opera's uitgevoerd. Daarnaast is hij componist van meer dan 200 werken van diverse aard en voor diverse bezettingen.
Uit zijn jeugd resteren enkele piano- en orgelcomposities. Pas goed op gang komt hij wanneer hij eenmaal te Breda is gevestigd. Vooral voor koor wordt geschreven: mannenkoor, kinder-, gemengd- en vrouwenkoor. Een daarnaast talrijke gelegenheidsliederen. Meer dan 30 koorwerken verschijnen in druk en zullen tot in de vijftiger jaren veel in Brabant klinken. Een enkel werk zal nog in 1970 worden herdrukt. Het lied "Onze Lieve Vrouw van Brabant" wordt zelfs een alom gezongen Marialied.

In 1946 sterft Jac. A. Maassen "in het harnas", al orgelspelend,  tijdens het Lof in de Josephkerk. De kranten schreven over zijn begrafenis: " Langs den geheelen weg naar het kerkhof schaarde zich de bevolking van Breda om een laatste groet aan den zoo populairen musicus te brengen".  Zijn zoon Peter volgt hem hetzelfde jaar nog op als stadsbeiaardier  en dirigent.


HET BEIAARDOEUVRE 

De 9 beiaardcomposities hebben alle hun ontstaan te danken aan de nieuwe Engelse beiaard. Ze zijn geschreven in het zogenaamde "vlaams romantisch idioom", maar ze zijn klassiek of vrijer van opvatting al naargelang de vorm het vereist; ze zijn altijd goed voor het instrument geschreven, en kunnen voor de tijd van ontstaan beslist soms virtuoos genoemd worden.
De Serenade voor beiaard  en koperblazers is waarschijnlijk één van de eerste werken voor deze nu zo populaire combinatie.
Tot een uitgave is het evenwel pas veel later gekomen, en dat nog slechts in beperkte mate: Nocturne II werd in 1972 door de Ned. Beiaardschool uitgegeven, en Donemus publiceerde enkele jaren later Preludium en Fuga. Nocturne II werd opgenomen op de CD Carillon Music Breda (ERASMUS).

Ter gelegenheid van de 50 ste herdenking van zijn sterfdag, heeft de BEIAARD-COMMISSIE BREDA het initiatief genomen tot een integrale uitgave van de beiaardwerken van Jac. Maassen sr. Zie hiervoor www.beiaardcentrum.nl

Jac. A. Maassen (Venlo, 1887 – Breda, 1946) componeerde voor beiaard:
·  Nocturne II in D
·  Sonate in F (1928). Delen: allegro maestoso, andante pastorale, gavotte, rondino
·  Scherzo
·  Fantasie en Fuga
·  Vier Oude Dansen: Sarabande, Saltarello, Pavane, Menuet
·  Impromptu
·  Suite: Fantasie, Trio, Toccatina, Hymne
·  Praeludium en Fuga
·  Serenade voor KOPERENSEMBLE en beiaard


 
Home > Artikelen Biografie